GasTerra en de omgeving

Met het wegvallen van Russisch aanbod van aardgas blijft Europa nog steeds voor een groot deel afhankelijk van LNG-leveringen. Het belang van gasopslag wordt breed erkend en vanuit Europa wordt gestuurd op een algemene vulgraad van 90% per lidstaat op 1 november, voor Nederland gold echter een lager percentage van 73%. In 2024 lagen de gasprijzen in Europa op een vergelijkbaar niveau als in de tweede helft van 2023.

In gasjaar 2023-2024 werd er planmatig geen Groningen gas meer geproduceerd. De staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat heeft in het Vaststellingsbesluit van 22 september 2023¹ aangegeven dat alleen in uitzonderlijke situaties een beperkt beroep op het Groningenveld mag worden gedaan.

Er heeft zich in 2024 éénmaal een uitzonderlijke situatie voorgedaan. Op 8 januari 2024 zijn op instructie van de overheid de productielocaties Spitsbergen en Scheemderzwaag op de waakvlam gezet. Op 10 januari zijn de productielocaties weer van de waakvlam gegaan. De gasvolumes uit Groningen betreft deze korte waakvlamperiode en was 8,6 miljoen m³. Op 17 april 2024 is de Wet Sluiting Groningenveld ondertekend, op 19 april 2024 gepubliceerd in de Staatsblad en daarmee is het Groningenveld definitief gesloten.

In de aanloop naar gasjaar 2024-2025 zijn in geheel Europa de gasopslagen gevuld tot het niveau dat door de Europese Commissie op nationaal niveau werd opgelegd.

Regulering op nationaal en Europees niveau heeft impact op de bedrijfsvoering van GasTerra. Op GasTerra zijn de herziene Regulation in Energy Markets Integrity and Transparency (REMIT) en de Market Abuse Regulation (MAR) van toepassing. In deze verordeningen is een verbod op handel met voorkennis en marktmanipulatie opgenomen.

Ook valt GasTerra onder de herziene richtlijn Markets in Financial Instruments Directive (MiFID II),dat de handel in financiële instrumenten (grondstoffenderivaten) reguleert. Partijen die voor eigen rekening handelen in deze financiële instrumenten zijn onder MiFID II in beginsel vergunningplichtig, tenzij zij voldoen aan de nevenactiviteitenvrijstelling. GasTerra monitort of zij aan de voorwaarden van de nevenactiviteitenvrijstelling blijft voldoen.

Tevens is de Energy Market Infrastructure Regulation (EMIR) van toepassing op GasTerra. EMIR beoogt het systeemrisico in de financiële markten te verminderen. Onder EMIR dient GasTerra bepaalde OTC-derivaten te rapporteren en wordt gemonitord of bepaalde drempelwaarden overschreden worden, aangezien er dan specifieke clearing verplichtingen gaan gelden.

Met de afbouw van onze organisatie neemt de impact van GasTerra op de omgeving af, alsook onze mogelijkheden om te reageren of in te spelen op de opvattingen van onze stakeholders. Met ingang van 2024 levert GasTerra niet meer aan energiedistributiebedrijven en aan de industrie in Nederland. Ook onze overige relaties met onze omgeving en stakeholders nemen door de afbouw in aantal af. Er is daarom in 2024 geen nieuwe Stakeholderdialoog uitgevoerd, maar er is gebruik gemaakt van de inzichten van afgelopen jaren en van onze kennis van onze stakeholders. Het nakomen van contractuele verplichtingen, onze economische prestatie, de rol van GasTerra in de gasmarkt en duurzame inzetbaarheid de onderwerpen die afgelopen jaren door onze stakeholders telkens van belang werden geacht, blijven de onderwerpen waar we ons op concentreren. In de vijf doelen waarin GasTerra’s missie en visie is uitgewerkt, zijn ook deze stakeholderbelangen verwerkt. GasTerra blijft aan deze aspecten aandacht besteden, maar we gaan hierop, vanwege de focus op onze afbouw, geen specifieke doelstellingen meer formuleren.

De verwachting is dat vanaf 2025 de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) op GasTerra van toepassing wordt. Om daarop voorbereid te zijn, zijn de consequenties van die nieuwe Europese wetgeving in 2024 al geïnventariseerd. Binnen CSRD moet via een analyse bepaald worden welke duurzaamheids, sociale en governance-thema’s als materieel gezien worden. CSRD vereist vervolgens dat over die materiële onderwerpen gerapporteerd wordt. Deze zogenaamde Dubbele Materialiteits Analyse (DMA) is GasTerra in 2024 gestart met de hulp van een externe consultant. Hierbij zijn interviews georganiseerd met GasTerra relatiemanagers die op de terreinen Milieu, Sociaal en Bestuur (Environment (E), Social (S) en Governance (G), samen ESG) de diverse stakeholder-perspectieven in beeld gebracht hebben. GasTerra zal deze perspectieven in 2025 herijken en deze analyse afronden om in boekjaar 2025 conform de CSRD vereisten te rapporteren.