Voorwoord van de bestuurder
We hebben een bizar jaar afgesloten. Een jaar waarin we de laatste coronamaatregelen achter ons konden laten, maar opnieuw werden geconfronteerd met de impact van iets onwaarschijnlijks. Een verschrikkelijke oorlog in Oekraïne die in de eerste plaats veel verdriet en leed met zich meebrengt in Oekraïne. Daarnaast heeft het grote gevolgen voor de energiemarkt waardoor het ons allemaal raakt. De gehele industrie, inclusief GasTerra, werd geconfronteerd met een situatie die ongekend was en waarbij we opeens moesten handelen in onontgonnen terrein.
Voor GasTerra betekende dit dat we, ondanks de wetenschap dat we over een paar jaar onze deuren sluiten en ons werkpakket moeten afbouwen, voor nieuwe uitdagingen kwamen te staan. We werden geconfronteerd met een markt waarin we te maken kregen met schaarste, hoge prijspieken, faillissementen en nationalisatie van energiebedrijven, bedrijfssluitingen, ongekende ingrepen in de markt vanuit Europa en enorme energierekeningen voor consumenten.
In 2022 hebben we 39,2 miljard kubieke meter aardgas verkocht en onze omzet bedroeg 35,5 miljard euro. Vanwege de hoge prijzen is dit de hoogste omzet ooit, maar daar staat tegenover dat de inkoopkosten evenredig stegen. De grote prijsbewegingen en het extreme prijsniveau zorgden voor bijzondere uitdagingen ten aanzien van financiering van de gashandel en het vullen van de ondergrondse gasopslagen. We zijn er trots op dat het is gelukt om de ons ter beschikking staande bergingen tot het gewenste niveau te vullen, zodat Nederland en de ons omringende landen met een gerust hart de winter in konden gaan. Ik wil hier mijn grote waardering uitspreken voor mijn collega’s die in deze omgeving zulk voortreffelijk werk zijn blijven leveren.
Verder kregen we te maken met schending van de contractuele afspraken door Gazprom. Eind maart stelde de Russische overheid dat Russisch gas voortaan in roebels betaald zou moeten worden. Ongeacht bestaande contractuele afspraken staakte Gazprom de levering met ingang van 31 mei 2022.
De gaswinning uit het Groningenveld staat in het gasjaar 2022/2023 op een kantelpunt. Het veld gaat op de waakvlam en er mag alleen in uitzonderlijke gevallen een beperkt aanvullend beroep op worden gedaan. Helaas hebben inwoners van het gebied nog steeds grote zorgen over de versterking en schadeherstel. In 2022 vond de Parlementaire Enquête Aardgaswinning Groningen plaats waar GasTerra veel informatie voor heeft aangeleverd. Ook zijn huidige en voormalige bestuurders van GasTerra door de commissie gehoord. Het eindrapport van de commissie wordt op 24 februari 2023 gepresenteerd.
Als gevolg van de turbulentie in de markt heeft GasTerra in 2022 twee keer uitleg aan Tweede Kamerleden gegeven. In maart vond een “Rondetafelgesprek Russisch gas” plaats waarin we onze inzichten over het wegvallen van Russisch gas hebben gedeeld. In december hebben we Tweede Kamerleden in een Technische briefing geïnformeerd over gascontracten en prijsvorming. Ondanks de extreem hoge prijzen moeten we constateren dat de gasmarkt is blijven functioneren als een middel om schaars goed te verdelen. Deze opmerking doet echter volstrekt geen recht aan het leed en de schade die bedrijven en burgers hebben ervaren als gevolg van de hoge gasprijzen.
Het is niet te voorspellen hoe het komende jaar eruit zal zien. Het prijsplafond in Nederland voor de consumenten en het op Europees niveau afgesproken prijsplafond op de groothandelsmarkt zijn weliswaar in 2022 overeengekomen maar zullen pas in 2023 merkbaar zijn. Met name over de effecten van het Europese prijsplafond op de werking van de gashandel bestaat bij ons zorg omdat het onzeker is wat het effect is van deze maatregelen op de voornaamste handelsplaats van Europa.
Ondertussen bouwen we GasTerra, ondanks de bijzondere marktomstandigheden en de voortdurende relevantie van ons bedrijf in de gasmarkt, verder af. Dit betekent dat we regelmatig afscheid nemen van collega’s die hun loopbaan elders voortzetten, maar ook dat we in een krappe arbeidsmarkt erin slagen om nieuwe medewerkers aan te trekken om de continuïteit te waarborgen.
Voor 2023 wens ik ten zeerste dat Rusland spoedig stopt met de oorlog in de Oekraïne en dat energiemarkten weer in rustiger wateren terechtkomen. Maar ook dat we ons voordeel doen met de lessen over leveringszekerheid, energiebesparing en energietransitie, die 2022 ons geleerd heeft. Ik kijk er met het GasTerra-team hoopvol en met vertrouwen naar uit.
Annie Krist
CEO
