Governance

Wij vinden het vanzelfsprekend dat wij transparant rapporteren over de manier waarop onze onderneming wordt bestuurd en hoe hierop toezicht wordt gehouden.

Samenstelling
De Raad van Commissarissen houdt toezicht op het beleid van de directie en op de algemene gang van zaken bij GasTerra. De Raad van Commissarissen bestaat uit acht leden waarvan één lid wordt benoemd door de minister van Economische Zaken en Klimaat. De Raad benoemt uit zijn midden een voorzitter; de minister van Economische Zaken en Klimaat moet deze benoeming goedkeuren.

De Raad van Commissarissen wijst uit zijn midden een College van Gedelegeerde Commissarissen aan, dat uit vijf leden bestaat, waarvan één lid de door de minister van Economische Zaken en Klimaat benoemde commissaris is. De Raad kan zijn bevoegdheden delegeren aan het College, voor zover deze delegatie geen inbreuk maakt op de taak en bevoegdheden van de Raad van Commissarissen.

Statutair is bepaald dat jaarlijks in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders, twee leden van de Raad van Commissarissen aftreden volgens een door loting vastgesteld rooster. De raadsleden die aftreden zijn terstond herkiesbaar of herbenoembaar. Nieuwe leden van de Raad van Commissarissen nemen op het rooster de plaats van hun voorgangers in.

In 2022 is de heer Gaastra teruggetreden als commissaris en heeft de minister van Economische Zaken en Klimaat mevrouw Pijs per 8 april 2022 als commissaris benoemd. Mevrouw Pijs treedt in het rooster van aftreden in de plaats van de heer Gaastra.

Vergaderingen
De Raad (met inbegrip van het College van Gedelegeerde Commissarissen) kwam zeven maal in vergadering bijeen, in aanwezigheid van de directie. Bij één van de vergaderingen was tevens de Audit Commissie (AC) vertegenwoordigd. De externe accountant was op uitnodiging van de Raad aanwezig in de vergadering waarin de jaarstukken over 2021 werden behandeld en goedgekeurd.

De heer Van Hoogstraten was verhinderd bij één van de Raadsvergaderingen en bij één van de Collegevergaderingen. In beide vergaderingen werd hij vertegenwoordigd door de heer Fortuyn. Mevrouw Pijs was verhinderd bij één van de Collegevergaderingen en werd daarin vertegenwoordigd door de heer Van Hoogstraten.

Doelstellingen en strategie
Het jaar 2022 is in meerdere opzichten een bijzonder jaar voor GasTerra en zijn werknemers geweest. Na de uitbraak van het Corona-virus in het jaar 2020 werd GasTerra in 2021 en 2022 geconfronteerd met de verdere maatregelen die noodzakelijk zijn voor de bestrijding van het virus, ook met het oog op het weer naar kantoor terugkeren in 2022. In de ogen van de Raad van Commissarissen heeft de GasTerra-organisatie op een adequate en voortvarende wijze op deze situatie gereageerd. Het welzijn van alle betrokkenen en de continuïteit van de bedrijfsvoering zijn daarbij leidend geweest. De Raad spreekt zijn waardering uit voor de wijze waarop de GasTerra-organisatie hier uitvoering aan heeft gegeven en blijft geven.

Daarnaast heeft GasTerra in 2022 verdere stappen gezet in de afbouw van de bedrijfsactiviteiten. De sinds begin 2014 door de minister van Economische Zaken en Klimaat genomen besluiten over de inzetbaarheid van het Groningenveld, als gevolg van de ontwikkelingen in het Groningen aardbevingendossier, zijn sterk van invloed op de bedrijfsvoering van GasTerra. In 2018 heeft het kabinet besloten dat de winning van het Groningengas in de komende jaren fors zal worden verlaagd en vervolgens zal worden beëindigd. Dit brengt met zich mee dat de aandeelhouders van GasTerra zich hebben beraden op de toekomst van GasTerra, dat als verkooporganisatie voor het Groningengas is opgericht. De aandeelhouders hebben in oktober 2019 de directie van GasTerra verzocht een afbouwplan voor de onderneming op te stellen. De directie heeft in 2019 en 2020 in overleg met de Raad invulling gegeven aan dit verzoek. Eind 2019 is een sociaal plan voor de werknemers van GasTerra vastgesteld. In 2020 is een afbouwplan vastgesteld waarmee uitvoering wordt gegeven aan het geleidelijk beëindigen van de activiteiten van GasTerra. Daaraan is uitvoering gegeven in 2021 en 2022 en in de toekomst zullen verdere stappen op dat gebied worden gezet. Een goed proces met de Ondernemingsraad, het slagvaardig houden van de organisatie en het nakomen van bestaande contractuele verplichtingen staan daarbij voorop.
De Raad heeft op verschillende momenten haar inbreng op de besluitvorming gegeven. De Raad zal bij dit onderwerp vanwege het belang voor de GasTerra-organisatie, zijn werknemers en zijn overige stakeholders nauw betrokken blijven.

Met de directie is gesproken over de strategie van de onderneming en de vertaling daarvan naar de doelstellingen voor de komende jaren. GasTerra zal zijn activiteiten gecontroleerd afbouwen en zal dat doen met oog voor de belangen van de stakeholders. Daar waar nodig zal de strategie tussentijds worden herijkt.

Het jaar 2022 is voor GasTerra ook een bijzonder jaar geweest waar het ging om het aanbod van aardgas en de fluctuaties in de prijzen daarvan op de groothandelsmarkten. De oorlog in de Oekraïne heeft wereldwijd geleid tot grote wijzigingen in de vraag en het aanbod van gas. De daarmee verband houdende volatiliteit en uitzonderlijke hoogte van de gasprijzen brachten voor de organisatie nieuwe uitdagingen met zich mee. GasTerra is in de ogen van de commissarissen daarmee onder deze bijzondere omstandigheden goed en passend omgegaan.

De Raad heeft met de directie besproken in hoeverre de doelstellingen voor het jaar 2022 zijn gerealiseerd en heeft de doelstellingen voor 2023 vastgesteld.

De Raad heeft in 2022 de risico’s besproken die verbonden zijn aan de bedrijfsactiviteiten. In dat kader kwam de beoordeling door het bestuur van de opzet en werking van de interne risicobeheersing- en controlesystemen aan de orde, onder meer door de bespreking van het document of representation. Ook is aandacht besteed aan de management letter van de externe accountant en is stilgestaan bij de voor GasTerra relevante maatschappelijke aspecten. De Raad concludeert dat GasTerra een stevig control framework heeft, dat effectief functioneert en voortdurend verder wordt verbeterd.

Personele aangelegenheden
De Raad van Commissarissen keurt het beloningsbeleid goed door een cao-mandaat te verlenen. De Raad wordt, indien nodig, betrokken bij mutaties van nevenfuncties van directieleden van GasTerra en bespreekt eenmaal per jaar het complete overzicht van deze nevenfuncties en keurt deze goed. Ook het overzicht van nevenwerkzaamheden van leden van de Raad wordt jaarlijks besproken.

Audit Commissie
De Raad van Commissarissen heeft een Audit Commissie ingesteld. Deze commissie houdt toezicht op de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen, alle financiële aangelegenheden, de relatie met de externe accountant en de toepassing van de informatie- en communicatietechnologie. De Audit Commissie heeft in één van de Raadsvergaderingen verantwoording afgelegd omtrent de uitgevoerde werkzaamheden.

De Audit Commissie is gedurende het verslagjaar zes keer bijeengekomen. 

De samenstelling van de Commissie is ultimo 2022 als volgt:

drs. P.G.W. Gerssen (Voorzitter)
mr. drs. T.W. Langejan
drs. A. Roeland LL.M
drs. P.J. de Vries RA RT

Zelfevaluatie
De Raad van Commissarissen evalueert haar functioneren periodiek en heeft in 2022 een zelfevaluatie gehouden.

Contacten met medewerkers
De Raad vergadert, uitzonderingen daargelaten, als uitgangspunt in het gebouw van de onderneming.

De overlegvergaderingen van de Bestuurder met de Ondernemingsraad zijn in 2022 twee keer door leden van de Raad bijgewoond. Hierbij is onder andere gesproken over de ontwikkelingen in de omgeving van GasTerra en de toekomst van GasTerra.

Jaarrekening
Het advies van de Raad van Commissarissen aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders, te houden op 16 februari 2023 te Groningen, luidt als volgt:

Wij hebben kennis genomen van de door de Chief Executive Officer conform artikel 23 van de Statuten opgemaakte jaarrekening 2022. Wij kunnen ons met deze jaarrekening verenigen en adviseren:

• de netto winst over 2022 ad € 36 miljoen geheel te bestemmen voor uitkering aan aandeelhouders;
• de jaarrekening 2022 ongewijzigd vast te stellen.

De Raad van Commissarissen stelt het op prijs zijn waardering uit te drukken voor de wijze waarop directie en medewerkers zich in het boekjaar hebben ingezet voor de doelstellingen van de onderneming en voor de resultaten die zijn behaald. De Raad wenst allen die bij GasTerra werkzaam zijn veel succes in 2023.

De Raad van Commissarissen,

ir. B.C. Fortuyn, voorzitter
ir. J.W. van Hoogstraten
drs. R.M. de Jong
drs. R.G. de Jongh
mr. drs. T.W. Langejan
ir. J.M.W.E. van Loon
drs. E.W.E. Pijs
drs. L. Zirar

Het bestuur van GasTerra bestaat uit één statutair directeur (CEO). Dit is mevrouw drs. A.J. Krist. Naast mevrouw Krist bestaat de directie uit een financieel directeur (CFO), de heer drs. F.F. van Koten en een commercieel directeur (CCO), de heer ir. R.E. van Rede.

GasTerra B.V. is een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid met statutaire zetel in Groningen. De onderneming is op 1 juli 2005 opgericht toen de N.V. Nederlandse Gasunie juridisch gesplitst werd in een transportbedrijf en een handelsonderneming. Daarbij bleven de gasinfrastructuur (de gasleidingen) en alle aan gastransport gerelateerde activiteiten achter bij Gasunie, terwijl het nieuwgevormde GasTerra de gashandelsactiviteiten voortzette. 

Het maatschappelijk aandelenkapitaal van GasTerra B.V. bedraagt 180 miljoen euro, verdeeld in 40.000 aandelen van elk 4.500 euro. Alle aandelen zijn geplaatst, volgestort, op naam gesteld en kunnen alleen worden overgedragen met unanieme goedkeuring van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. De aandelen worden gehouden door de Staat (10 procent), EBN B.V. (40 procent), Shell Nederland B.V. (25 procent) en Esso Nederland B.V. (25 procent). Er worden geen certificaten op aandelen uitgegeven.

GasTerra is geen beursgenoteerde vennootschap, waardoor de Corporate Governance Code niet van toepassing is op de organisatie. GasTerra richt zich echter waar mogelijk en relevant naar principes van de Code en neemt de best practice-bepalingen daarbij als leidraad. In dit hoofdstuk rapporteren wij over de passende principes van de Code.

Ten aanzien van de principes en bepalingen uit de Code die onder taak en werkwijze van het bestuur zijn opgenomen, geldt dat deze in hoofdzaak worden toegepast. Het instrumentarium dat het bestuur daarvoor hanteert, bestaat met name uit het jaarlijkse activiteitenplan, de begroting, maand- en kwartaalrapportages en de op de organisatie toegesneden Business Risico Analyse (BRA). Hierin staat onder meer de opzet en werking van het risicomanagement bij GasTerra beschreven (zie ook de risicoparagraaf, waarin een beschrijving van de belangrijkste risico's is opgenomen). Het risicomanagement is neergelegd bij het lijnmanagement. Over de uitvoering wordt gerapporteerd aan de directie. Via de BRA rapporteert de directie minstens één maal per jaar aan de Audit Commissie. De externe accountant toetst de werking van dit systeem voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening.

Het bestuur van GasTerra bestaat uit een statutair directeur (hoofddirecteur/CEO), benoemd op voordracht van de Raad van Commissarissen, goedgekeurd door de minister van Economische Zaken en Klimaat. De statutair directeur is voor onbepaalde tijd aangesteld. Naast de statutair directeur bestaat de directie uit twee directeuren/algemeen procuratiehouders: een financieel directeur en een commercieel directeur. 

De bezoldiging van de statutair directeur wordt vastgesteld door de Raad van Commissarissen en kent naast een vaste beloning ook een variabel deel dat afhankelijk is van de financiële en niet-financiële prestaties van de organisatie. De Raad van Commissarissen beslist of en tot welk bedrag de statutair directeur voor een variabele beloning in aanmerking komt. Conform het overheidsbeleid ten aanzien van staatsdeelnemingen bedraagt de omvang van de variabele vergoeding maximaal twintig procent van het vaste salaris. De hoogte van de bezoldiging van de statutair directeur staat in de jaarrekening vermeld. Ten aanzien van de statutair directeur worden de bepalingen met betrekking tot het maximaal aantal toegestane commissariaten uit de Wet Bestuur en Toezicht nageleefd.

Toezicht op het bestuur van GasTerra wordt uitgeoefend door de Raad van Commissarissen. De Raad van Commissarissen bestaat uit acht personen. Eén lid is rechtstreeks benoemd door de minister van Economische Zaken en Klimaat, de overige leden zijn door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders benoemd op voordracht van de individuele aandeelhouders. Om belangenverstrengeling tegen te gaan hebben de ondernemingen van aandeelhouders interne firewalls. Het aantal commissariaten van één persoon is zodanig beperkt dat een goede taakvervulling gewaarborgd is. De Raad heeft zijn eigen secretaris aangesteld, die waar nodig ondersteund wordt door de secretaris van de vennootschap.

In de Corporate Governance Code zijn bepalingen opgenomen over een evenwichtige verdeling van de zetels van het bestuur en de Raad van Commissarissen over vrouwen en mannen. Als “grote rechtspersoon” zijn sinds 1 januari 2022 bovendien de bepalingen over de evenwichtige verdeling van zetels over mannen en vrouwen in de Raad van Bestuur en Raad van Commissarissen op GasTerra van toepassing. 

De Raad van Bestuur van GasTerra bestaat uit één persoon, sinds 2017 is dit mevrouw A.J. Krist, CEO en Hoofddirecteur. De directie bestaat verder uit twee algemeen procuratiehouders, beiden man. Het aandeel vrouwen in de Raad van Bestuur bedraagt daarmee honderd procent en in de volledige directie bedraagt dit 1/3 of 33 procent. De Raad van Commissarissen bestaat uit acht personen, zes mannen en twee vrouwen, het aandeel vrouwen in de Raad van Commissarissen bedraagt daarmee vijfentwintig procent. Het aantal managementfuncties bij GasTerra bedroeg eind 2022 vijftien (2021: negentien). Hiervan zijn drie bezet door een vrouw en twaalf door een man (2021: drie vrouwen en zestien mannen). Het aandeel vrouwen in het management bedraagt hiermee twintig procent. 

GasTerra zal in de komende jaren een verdere afbouw van zijn portefeuille en organisatie doorvoeren en het ligt in de verwachting dat managementfuncties zullen komen te vervallen of gecombineerd zullen gaan worden. Voor zover daarbij nieuwe benoemingen plaatsvinden, streeft GasTerra naar een evenwichtiger verdeling en beschouwt daarbij een minimaal aandeel vrouwen van 1/3 als passend.

De taak en werkwijze van de Raad van Commissarissen zijn conform de Code vastgelegd in een eigen reglement. In het jaarverslag verschijnt standaard een bericht van de Raad van Commissarissen. Een (verkorte) profielschets van de leden van de Raad is in het jaarverslag opgenomen. De bepalingen inzake het toezicht van de Raad op het bestuur worden geëffectueerd in de reguliere raadsvergaderingen. Verder bespreekt de Raad minstens eenmaal per twee jaar buiten aanwezigheid van de directie zowel zijn eigen functioneren (en gewenste competenties) als dat van de individuele commissarissen en jaarlijks het functioneren van de directie.

Statutair is bepaald dat belangrijke beslissingen van GasTerra moeten worden goedgekeurd door de Raad van Commissarissen of door het College van Gedelegeerde Commissarissen. Het College van Gedelegeerde Commissarissen is een statutair orgaan van de vennootschap. Dit College wordt door de Raad van Commissarissen uit zijn midden aangewezen en bestaat uit vijf commissarissen, waaronder de commissaris die door de minister van Economische Zaken en Klimaat is benoemd.

De Raad van Commissarissen heeft een Audit Commissie ingesteld. De Audit Commissie is een niet-statutair orgaan dat bestaat uit vier door de Raad van Commissarissen benoemde leden. De Raad, respectievelijk het College van Gedelegeerde Commissarissen, kan aangelegenheden voor behandeling doorverwijzen naar de Audit Commissie. 

De Audit Commissie adviseert de Raad dan wel het College van Gedelegeerde Commissarissen gevraagd, dan wel ongevraagd omtrent de onderwerpen uit het takenpakket van de Audit Commissie en bereidt de besluitvorming van de Raad daaromtrent voor. De Audit Commissie komt ten minste drie keer per jaar bijeen.

De taak en werkwijze van de Audit Commissie zijn vastgelegd in een reglement dat in hoofdlijnen de in de Code vermelde best practice-bepalingen volgt. Zo behoren tot de taken van de Audit Commissie het uitoefenen van toezicht ten aanzien van de financiering van de vennootschap, de operationele uitgaven en kapitaalinvesteringen in relatie tot de geaccordeerde budgetten, de financiële informatieverschaffing, de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen, de naleving van aanbevelingen en opvolging van opmerkingen van interne en externe auditors, de rol en het functioneren van de interne auditafdeling, de werking van de informatie- en communicatietechnologie en het onderhouden van de relatie met de externe accountant. Onderwerpen die bij het laatste onderwerp in het bijzonder aan de orde komen, zijn de onafhankelijkheid van de accountant, de bezoldiging en het eventueel verrichten van niet aan controle gerelateerde werkzaamheden.

De (systematiek van de) bezoldiging van de commissarissen is door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVvA) goedgekeurd. In de jaarrekening wordt het totale bezoldigingsbedrag van de Raad vermeld.

Betreffende de bevoegdheden van de Aandeelhouders is statutair bepaald dat besluiten van Aandeelhouders slechts genomen kunnen worden met een meerderheid van drie vierde van de uitgebrachte stemmen. Voor een aantal besluiten, met name overdracht van aandelen, schorsing of ontslag van de statutair bestuurder, statutenwijziging en ontbinding van de vennootschap, is unanimiteit vereist.

Inzake informatieverschaffing aan de aandeelhouders en de mogelijke invloed op de koers van het aandeel, dient vermeld te worden dat het 'aandeel GasTerra' niet op de financiële markten wordt verhandeld.

Ten aanzien van de financiële verslaglegging houden de Raad van Commissarissen, het College van Gedelegeerde Commissarissen en de Audit Commissie meerdere malen per jaar (in de reguliere vergaderingen) toezicht op het volgen van de interne procedures die verband houden met het opstellen van de kwartaalrapportages en het opstellen en de publicatie van het jaarverslag. 

De Algemene Vergadering van Aandeelhouders benoemt de externe accountant. De externe accountant wordt in de Audit Commissie standaard bevraagd over zijn verklaring omtrent de getrouwheid van de jaarrekening. 

Voorts wordt door de directie en de Raad van Commissarissen aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders over de onafhankelijkheid van de externe accountant gerapporteerd en wordt een voordracht tot benoeming van een externe accountant uitgebracht. Hiertoe beoordelen directie en Raad van Commissarissen periodiek, doch ten minste eenmaal in de vier jaar, het functioneren van de externe accountant. Sinds het boekjaar 2015 is EY (Ernst & Young) GasTerra’s accountant. Het contract is in 2020 verlengd tot en met de controle op boekjaar 2024.

De externe accountant heeft inzicht in het werkplan Internal Audits, dat in de Audit Commissie besproken wordt. Bevindingen aangaande de interne audit functie worden waar nodig opgenomen in de Management Letter van de externe accountant. De Management Letter wordt besproken tijdens een vergadering van de Raad van Commissarissen. De externe accountant rapporteert datgene wat hij met betrekking tot zijn controle van de jaarrekening en de daaraan gerelateerde controles onder de aandacht van de directie en de Raad van Commissarissen wil brengen. Daarmee wordt invulling gegeven aan de bepalingen behorende bij het principe in de Code betreffende de relatie en communicatie van de externe accountant met de organen van de vennootschap.

MVO is bij GasTerra een integraal onderdeel van de strategie en daarmee verankerd in de dagelijkse bedrijfsvoering. GasTerra neemt de materialiteitsmatrix en de bijbehorende doelstellingen en activiteiten op in het Business Plan, dat wordt goedgekeurd door de Raad van Commissarissen, het hoogst verantwoordelijke bestuurslichaam. Het monitoren van de voortgang wordt in de reguliere rapportagecyclus meegenomen. De kwartaalrapportages worden besproken in het College van Gedelegeerde Commissarissen en in de Audit Commissie.

Een gedegen risicobeleid is voor GasTerra noodzakelijk om zijn doelstellingen te realiseren. Risicomanagement op zowel strategisch, tactisch als operationeel niveau maakt onderdeel uit van het Management Control Systeem. Het is gebaseerd op het COSO ERM-raamwerk, dat wereldwijd wordt toegepast.

De directie en het managementteam identificeren gezamenlijk de strategische en tactische risico’s en zijn verantwoordelijk voor de beheersing ervan. Hierover wordt ook gerapporteerd aan de Raad van Commissarissen en de Audit Commissie. Daarnaast is elke proceseigenaar verantwoordelijk voor de beheersing van de operationele risico’s van zijn bedrijfsprocessen.

Risicomanagement is een integraal onderdeel van de bedrijfsactiviteiten. Alle medewerkers zijn van tijd tot tijd betrokken bij onderdelen van het Management Control Systeem. Van hen wordt verwacht dat zij zich houden aan de geldende beleidsvoorschriften, procedures, werkinstructies en richtlijnen. GasTerra heeft een risico- en controlregister ingericht met daarin een centraal overzicht van alle risico’s en beheersmaatregelen per bedrijfsproces op basis van operationele risicoanalyses.

GasTerra heeft een beperkte mate van risicobereidheid. Risico’s worden gemitigeerd door specifieke maatregelen. Is er sprake van een restrisico dan wordt bepaald of dit acceptabel is. De focus ligt op de effectiviteit en de efficiëntie van de beheersmaatregelen, opdat evenwichtige maatregelen worden genomen, die passen bij de hoogte van het risico.

Strategische en tactische risico’s worden tweemaal per jaar vastgesteld. Voor risico’s op operationeel niveau wordt de frequentie bepaald op basis van het risicoprofiel van het betreffende bedrijfsproces. In elk geval wordt elk proces eenmaal per drie jaar aan een risicoanalyse onderworpen.

De beheersmaatregelen die hoge risico’s afdekken – de zogenaamde key controls – worden periodiek getoetst door de proceseigenaar via self-assessments. De resultaten worden intern gerapporteerd en de opvolging van hieruit voortvloeiende aanbevelingen gemonitord. Naast de self-assessments toetst een interne auditor periodiek - eveneens op basis van het risicoprofiel van het betreffende bedrijfsproces – de opzet en werking van de beheersmaatregelen. De werking van de interne audit functie wordt periodiek onderworpen aan een peer review door auditors van aandeelhouders, die hierover aan de directie en de Audit Commissie rapporteren. Tenslotte kent GasTerra een procedure voor het rapporteren van incidenten om verbeteracties te bevorderen en van elkaar te leren.

De onderneming kan in de reguliere bedrijfsvoering gebruikmaken van financiële instrumenten die de onderneming blootstelt aan marktrisico, waaronder valutarisico, renterisico, kredietrisico en liquiditeitsrisico. De wijze waarop hiervan gebruik wordt gemaakt is beschreven in de paragraaf ‘financiële instrumenten’ van de jaarrekening.

Bedrijfsrisico's
Met de Business Risico Analyse (BRA) stelt GasTerra de belangrijkste strategische en tactische risico’s vast die het invullen van de missie, visie en het behalen van de doelstellingen van de onderneming kunnen belemmeren. 

Van ieder risico wordt bepaald hoe groot de kans is dat het optreedt en wat in voorkomende gevallen de impact is op GasTerra. De BRA wordt twee keer per jaar vastgesteld. In het najaar ten tijde van het opstellen van het Business Plan en in het voorjaar door middel van een halfjaarlijkse update. De risico’s zijn vergelijkbaar met 2021. Wel hebben de extreme marktomstandigheden en de daarmee gepaard gaande volatiliteit van de marktprijzen invloed gehad op de inschaling.

Een aantal van de risico’s wordt hieronder beschreven.

Medewerkers en afbouw
GasTerra heeft op basis van het afbouwplan een personeelsplanning gemaakt die ervoor moet zorgen dat de benodigde competenties in het bedrijf aanwezig zijn zodat de bedrijfscontinuïteit niet in gevaar komt. Tegelijkertijd wil het bedrijf medewerkers van werk naar werk helpen en is het van belang dat het bedrijf het vertrek van medewerkers ondersteunt. Als gevolg van de afbouw en eventueel geholpen door externe factoren zoals krapte op de arbeidsmarkt bestaat voor GasTerra het risico dat de (gelijktijdige) uitstroom van medewerkers te groot wordt. Daardoor kan de situatie ontstaan dat veel kennis en ervaring verdwijnt. Ook wordt de afhankelijkheid van externe partijen groter. Daarnaast zullen medewerkers zich, richting 31 december 2024, meer gaan richten op hun toekomst na GasTerra. Dit kan leiden tot een verminderde focus op de werkzaamheden binnen GasTerra. 

De monitoring van de personele bezetting is een continu proces en waar nodig worden acties ondernomen. De uitstroom gaat minder snel dan enige tijd geleden, maar dit blijft een onzekere factor. Daarbij loopt mede door de veranderende marktomstandigheden de hoeveelheid werk minder snel terug dan verwacht in het afbouwplan. Om dit op te vangen zijn op sommige afdelingen extra mensen aangesteld en is de organisatiestructuur aangepast. Afdelingen zijn samengevoegd, waardoor samenwerking tussen teams nog automatischer verloopt. Naarmate de organisatie krimpt wordt de flexibele inzet van medewerkers belangrijker. 

Ook is er blijvende aandacht voor de toekomstplannen van medewerkers. Enerzijds om medewerkers te stimuleren niet pas in actie te komen als GasTerra is gestopt, anderzijds om te bekijken op welke wijze kansen binnen de organisatie kunnen bijdragen aan een bepaalde ervaring die nuttig kan zijn voor de gewenste toekomst. De huidige nieuwe marktsituatie leidt ook tot interessante werkzaamheden.

Financiële risico’s 
De gasprijsontwikkelingen in 2022 hebben grote impact op het mark-to-market risico, het kredietrisico en het liquiditeitsrisico van GasTerra. 

Door de hoge en volatiele prijzen bestaat het risico op insolventie van afnemers en andere counterparts met als gevolg dat GasTerra inkomsten misloopt en/of de mark-to-market risico's materialiseren. Om dit risico zo laag mogelijk te houden wordt de kredietwaardigheid van onze afnemers en tegenpartijen voortdurend gemonitord en worden waar nodig extra zekerheden gevraagd.

De margin calls voor de handel op de beurs zijn door de hoge en volatiele prijzen sterk in omvang gegroeid. Daarnaast is GasTerra eigenaar van al het werkgas in de bergingen Norg en Grijpskerk geworden. Beide ontwikkelingen leidden tot een fors toegenomen financieringsbehoefte. Als de financieringsmogelijkheden onvoldoende zijn kan dit leiden tot liquiditeitsproblemen. Het risico is gemitigeerd door de aanvullende financiering die is verkregen van de partijen in de Groningen Maatschap en vergrote financieringsmogelijkheden bij banken. Bij onvoldoende financiering worden onder andere de handelsmogelijkheden van GasTerra op de beurs beperkt evenals het behalen van de met de aandeelhouders afgesproken vulgraad van de bergingen.

ICT
Informatiebeveiliging is van het grootste belang voor het functioneren van een handelsonderneming zoals GasTerra. Met de wereldwijde toename van ICT-bedreigingen zoals hacken en ransomware loopt ook GasTerra het risico hierdoor getroffen te worden met als gevolg dat digitale bedrijfsinformatie wordt gestolen, vernietigd of onbenaderbaar wordt. 
Continue aandacht voor informatiebeveiliging is daarom cruciaal en er zijn diverse procedures ingericht om dit risico te minimaliseren. De best practices van de ISO27001-normen vormen de basis voor de informatiebeveiliging. Om te toetsen of de informatiebeveiliging nog voldoet, worden legal hacks en social hacks uitgevoerd. Daarnaast is informatiebeveiliging bij hybride vormen van werken ook regelmatig bij het personeel onder de aandacht gebracht. De bewustwording van het personeel op dit gebied is essentieel. 

Portfolio
Als handelaar stuurt GasTerra vanzelfsprekend op de balans in de eigen portfolio, maar daarbij wordt ook rekening gehouden met de Noordwest-Europese markt voor laagcalorisch gas (L-gas). Daarin verschilt onze onderneming van andere handelaren, die alleen met hun eigen portfolio te maken hebben en geen rekening hoeven te houden met gaskwaliteit en de bredere marktvraag. Door de huidige extreme marktomstandigheden en de grote afhankelijkheid van stikstof, kunnen in het geval van H-gas en/of stikstoftekorten (door uitval van bestaande installaties of verdere vertraging van de oplevering van Zuidbroek) de flexibele L-gasmiddelen in de portfolio van GasTerra worden ingezet om de leveringszekerheid te garanderen. Dit beperkt dan de commerciële mogelijkheden van GasTerra en kan daarmee grote financiële gevolgen hebben. 

GasTerra volgt bovengenoemde ontwikkelingen nauwgezet om hier waar nodig op te kunnen anticiperen.

Kans en impact
De kans dat een risico zich voordoet en de financiële impact of de impact op het gebied van reputatie en compliance is weergegeven in onderstaande risicomatrix. Deze inschatting is gedaan met inachtneming van bestaande maatregelen.