Over dit verslag
De hoofddoelstelling van dit jaarverslag is het informeren van stakeholders (belanghebbenden) over de visie en activiteiten van GasTerra.
Geïntegreerd verslag
De financiële, operationele en maatschappelijke informatie is verwerkt in een geïntegreerd verslag.
- De financiële verantwoording is in overeenstemming met bepalingen van Titel 9, boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.
- De niet-financiële verantwoording is in overeenstemming met de richtlijnen van het Global Reporting Initiative (GRI) (GRI-Standards – optie ‘with reference to’)
- De sectorspecifieke GRI-richtlijnen voor olie en gas zijn van toepassing op GasTerra en waar mogelijk toegepast. Door de aard van de organisatie (kantoororganisatie) zijn niet alle disclosures relevant.
Naast de jaarrekening en de gecombineerde controleverklaring omvat het GasTerra Jaarverslag 2022 andere informatie, bestaande uit:
- Het GasTerra Bestuursverslag, dat is opgenomen in het voorwoord, hoofdstuk 1, 2 3 en 6;
- Het Verslag van de Raad van Commissarissen, dat is opgenomen als onderdeel van hoofdstuk 3;
- De overige gegevens in overeenstemming met Titel 9, Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.
Reikwijdte
De reikwijdte van het jaarverslag is GasTerra B.V. gevestigd te Groningen. Dit jaarverslag heeft betrekking op het kalenderjaar 2022. Het verslag over het kalenderjaar 2021 is vastgesteld en gepubliceerd op 18 februari 2022.
Transparantie
Wij vinden het belangrijk transparant te zijn over onze activiteiten. Daarom streven wij er als niet-beursgenoteerde onderneming naar om zoveel als mogelijk de best practices uit de Corporate Governance Code te hanteren. Ook behoren wij tot de onderzoeksgroep van de door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat uitgevoerde Transparantiebenchmark. Dit is een tweejaarlijks onderzoek naar de kwalitatieve en kwantitatieve ontwikkelingen van maatschappelijke verslaggeving onder de 500 grootste ondernemingen van Nederland. Met het jaarverslag over 2020 heeft GasTerra 69 van de maximale honderd punten behaald (score jaarverslag 2018 was 64 punten). Daarmee staan we op de 40e plaats in de ranglijst en in de top tien binnen de sector energie, olie en gas.
Stakeholdermanagement
Wij hebben regelmatig contact met onze stakeholders. Zo spreken onze accountmanagers vaak met de klanten, producenten en leveranciers. Met de medewerkers is er interactie op kantoor, maar zij worden ook vertegenwoordigd door de Ondernemingsraad waar de Bestuurder regelmatig overleg mee heeft. Ook met de diverse aandeelhoudersgremia zijn periodiek formele en informele bijeenkomsten. Door deelname aan werkgroepen en projecten bij kennis- en onderwijsinstellingen en brancheorganisaties kunnen we kennis halen en brengen. En ook door het organiseren en bijwonen van relatie-evenementen blijven we in contact met elkaar.
Naast deze reguliere gesprekken en bijeenkomsten voeren we een jaarlijkse stakeholderdialoog uit. De uitkomsten van deze dialoog worden onder andere gebruikt voor de bepaling van materiële onderwerpen. Dit zijn onderwerpen waarvan zowel de stakeholders als wij zelf vinden dat ze belangrijk zijn voor GasTerra en de organisatie impact op heeft. Op deze onderwerpen formuleren we doelstellingen en de rapportage hierover vormt een belangrijk onderdeel van ons jaarverslag.
De stakeholderdialoog wordt het ene jaar uitgevoerd in een uitgebreide variant waarbij alle groepen worden benaderd over alle voor GasTerra relevante onderwerpen. De dialoogvorm kan hierbij per jaar, per onderwerp en per stakeholder variëren. Het volgende jaar wordt een lichtere variant uitgevoerd om de resultaten van de vorige stakeholderdialoog te toetsen en in te zoomen op bestaande of nieuwe onderwerpen en/of stakeholders.
GasTerra heeft een aantal jaren geleden negen stakeholdergroepen gedefinieerd te weten klanten, aandeelhouders, producenten en transport, rijksoverheid en markttoezichthouders, medewerkers, brancheorganisaties, kennis- en onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties en regionale partijen. Deze groepen werden benaderd om deel te nemen aan de stakeholderdialoog, maar daaruit bleek dat met een aantal stakeholders weinig tot geen contact is en dat input vanuit die groepen lastig te verkrijgen is. Om die reden zijn de groepen geëvalueerd en is per groep de mate van invloed en belang en de manier van betrekken en informeren opnieuw bepaald.
Tijdens deze evaluatie kwam naar voren dat de belangen en invloeden van de stakeholders binnen de groep regionale partijen sterk van elkaar verschilt. Deze groep is daarom opgesplitst in drie verschillende stakeholdergroepen, te weten lokale/regionale overheden, sponsorpartijen en leveranciers non-gas.
Op basis van de analyse heeft GasTerra de volgende stakeholdergroepen gedefinieerd
- Aandeelhouders
- Producenten en transport
- Klanten (industriële klanten, energiebedrijven en exportklanten)
- Rijksoverheid en markttoezichthouders
- Maatschappelijke organisaties
- Medewerkers
- Brancheorganisaties
- Kennis- en onderwijsinstellingen
- Leveranciers non-gas
- Lokale/regionale overheden
- Sponsorpartijen
Deze groepen hebben we vervolgens ingedeeld in vier typen stakeholders te weten beïnvloeder, sleutelfiguur, toeschouwer en geïnteresseerde. Dit vormt de basis voor de uitvoering van de stakeholderdialoog.
Ook de onderwerpen die we in de stakeholderdialoog voorleggen zijn geëvalueerd. Dit is onder andere gedaan in relatie tot de afbouw, maar ook in verband met nieuwe richtlijnen van het Global Reporting Initiative (GRI), waaronder een sectorspecifieke richtlijn voor olie en gas. GasTerra hanteert deze richtlijnen bij de niet-financiële verantwoording van het jaarverslag. De evaluatie heeft ertoe geleid dat bij de onderwerpen “rol van GasTerra in de gasmarkt” en ‘kennis’ in verband met de afbouw het accent meer is komen te liggen op overdracht en beëindiging. De nieuwe GRI-richtlijnen hebben niet tot aanpassingen geleid. De onderdelen uit deze richtlijn worden al geadresseerd in de huidige onderwerpen of zijn door de aard van de onderneming niet van toepassing op GasTerra.
De onderwerpen waarover we met onze stakeholders in gesprek gaan zijn:
| Contractuele verplichting | De mate waarin GasTerra voldoet aan zijn huidige contractuele verplichtingen. |
|---|---|
| Rol van GasTerra in de gasmarkt | De mate waarin GasTerra zijn rol in de gasmarkt uitvoert en overdraagt/beëindigt. Bijvoorbeeld: de mogelijkheid om nog korte termijn verplichtingen aan te gaan, de bijdrage aan de afbouw van de gaswinning in Groningen, het behouden van het kwaliteitsloos TTF, het faciliteren van inname van gas uit Nederlandse kleinde velden, het doelmatig inzetten van bergingen. |
| Economische prestatie | De mate waarin GasTerra bijdraagt aan het financieel resultaat van zijn aandeelhouders en de maatschappij. Bijvoorbeeld: het maximaliseren van de waarde van het aan GasTerra aangeboden gas, de efficiënte uitvoering met een balans tussen kosten en zorgvuldigheid. |
| Duurzame inzetbaarheid | De mate waarin GasTerra een goede werkomgeving creëert met een daarbij passende cultuur en structuur en medewerkers stimuleert om zich te ontwikkelen Bijvoorbeeld: het zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving, de ontwikkeling van medewerkers binnen en buiten GasTerra, de diversiteit in het personeelsbestand. |
| Kennis | De mate waarin GasTerra kennis verwerft, ontwikkelt, deelt en overdraagt. Bijvoorbeeld: het delen/overdragen van aan energie-gerelateerde kennis, de participatie in brancheorganisaties, het initiëren en stimuleren van onderzoeken om kennis te verwerven. |
| Duurzame energievoorziening | De mate waarin GasTerra bijdraagt aan de duurzame energievoorziening. Bijvoorbeeld: het stimuleren van de productie van groen gas, het stimuleren van de waterstofmarkt, het bijdragen aan ontwikkeling en introductie van nieuwe energietechnologieën. |
| Interne voetafdruk | De mate waarin GasTerra de eigen voetafdruk op het milieu minimaliseert. Bijvoorbeeld: GasTerra’s energiezuinige kantoorpand, het beperkt autogebruik voor woon-werkverkeer, het paperless werken, het hybride werken. |
| Ketenbeheer | De mate waarin GasTerra zich bewust is zijn van rol in de keten. Bijvoorbeeld: het bewustzijn van de aardbevingsproblematiek, de milieuschade bij gaswinning, de maatschappelijke aspecten van geïmporteerd aardgas en de methaanemissies. |
| Betrokkenheid bij de regio | De mate waarin GasTerra betrokken is bij de regio Noord-Nederland. Bijvoorbeeld: de sponsoring in de regio, het aangaan van samenwerkingsverbanden in de regio, het zoveel mogelijk regionaal inkopen van niet-gasgerelateerde producten en diensten. |
Door middel van een enquête konden stakeholders aangeven welk belang zij in verband met de economische, ecologische of sociale impact hechten aan de geselecteerde onderwerpen. Ook zijn stakeholders in de gelegenheid gesteld hun reflectie op het verloop van de afbouw van GasTerra te geven. Daarnaast is gevraagd naar de invloed van de wereldwijde energiecrisis.
Uit de enquête kwam naar voren dat ‘contractuele verplichtingen’ net als voorgaande jaren het belangrijkste thema blijft voor de stakeholders gevolgd door ‘ketenbeheer, ‘economische prestatie’ en de ‘rol van GasTerra in de gasmarkt’. Bij dit laatste onderwerp benoemen stakeholders met name het facilitairen van winning van aardgas uit Nederlandse kleine velden en de bijdrage aan het doelmatig inzetten van de bergingen. In relatie tot de afbouw van GasTerra neemt het belang van het thema ‘duurzame energievoorziening’ af. Om de uitkomsten van de enquête goed te kunnen duiden, zijn in aanvulling op de enquête interviews gehouden met diverse stakeholders.
Ten aanzien van de afbouw blijkt dat alle stakeholdergroepen zich bewust zijn van het feit dat GasTerra aan het afbouwen is. Voor iedere groep geldt dat er veranderingen aankomen en deze ondervindt hierdoor eigen uitdagingen. Het blijft belangrijk om transparant te blijven communiceren over de afbouw om partijen te ondersteunen met de aanpassingen die hierdoor nodig zijn. Met veel stakeholders vindt tijdens reguliere gesprekken overleg over de afbouw plaats. Een aantal stakeholders heeft aangegeven dat zij hiernaast ook graag periodiek formeel geïnformeerd willen worden over de afbouw van GasTerra. De energiecrisis als gevolg van de oorlog in Oekraïne raakt alle stakeholders en de zorgen zijn met elkaar gedeeld.
De uitkomsten van de enquête zijn gebruikt voor het opstellen van de materialiteitsmatrix. De stakeholders vormen de Y-as van de grafiek. De directie heeft met inachtneming van de resultaten van de stakeholderdialoog de positie van de onderwerpen op de X-as bepaald. Uit deze materialiteitsanalyse volgen vier materiële onderwerpen voor 2023 die in het Business Plan en jaarverslag worden genomen: contractuele verplichting, economische prestatie, rol van GasTerra in de gasmarkt en duurzame inzetbaarheid. De materiële onderwerpen zijn daarmee ongewijzigd ten opzichte van 2022. Wat opvalt is dat stakeholders een groter belang toekennen aan het onderwerp ‘ketenbeheer’ dan GasTerra. Uit de interviews is gebleken dat vanuit stakeholderperspectief GasTerra veelal een belangrijke rol heeft in de gasmarkt. Vanuit het perspectief van GasTerra wordt dat belang meer vertegenwoordigd in de thema’s “Contractuele verplichtingen” en “Rol in de gasmarkt”.
De materiële onderwerpen vormen een belangrijk onderdeel van het jaarverslag en over elk materieel onderwerp rapporteren we de ontwikkelingen in 2022 en de doelstellingen voor het komende jaar. In onderstaand overzicht staan de doelstellingen die we in 2022 in relatie tot de materiële onderwerpen hebben bepaald. Met uitzondering van de doelstelling voor het ziekteverzuim binnen het materieel thema duurzame inzetbaarheid zijn alle doelstellingen behaald. Hierover wordt gerapporteerd in hoofdstuk 2 van dit verslag.
| Materiële onderwerpen 2022 | Strategische doelen | Doelstelling 2022 |
|---|---|---|
| Contractuele verplichting | Volume Prijs |
Volledig nakomen van de contractuele verplichtingen. |
| Economische prestatie | Volume Prijs Kosten Anticiperen |
Zo goed mogelijk onderhandelen van commerciële contracten. De contracten in ons portfolio zo volledig mogelijk benutten. Het marktpotentieel voor optimalisatie benutten. Marge maken op de in - en verkopen |
| Rol van GasTerra in de gasmarkt | Anticiperen | NAM in staat stellen uitvoering te geven aan de door de minister van Economische Zaken en Klimaat vastgestelde operationele strategie. GasTerra streeft ernaar het door NAM aangeboden jaarvolume aan Groningengas te verkopen. Dit jaarvolumes is gebaseerd op de door de minister van Economische Zaken en Klimaat vastgestelde graaddagenformule. |
| Duurzame inzetbaarheid | Anticiperen | Percentage ziekteverzuim in kalenderjaar 2022 <2,5% en 0 ongevallen met verzuim. Begeleiden van medewerkers naar een passende toekomst. |
Verslaggevingsprincipes
| Informatie | Definitie/berekeningsmethode |
|---|---|
| Ziekteverzuim (in procenten) | Het aantal verzuimde kalenderdagen (inclusief weekenden) in de observatieperiode, gedeeld door de personeelsomvang (in voltijdequivalenten), vermenigvuldigd met het aantal kalenderdagen in de observatieperiode. |
| Gemiddelde verzuimfrequentie | Het gemiddelde aantal keren dat een medewerker zich ziek meldt per jaar. |
| Ongevallen met verzuim | Een ongeval waarbij betrokkene niet binnen 24 uur het werk heeft hervat en waarvoor geen vervangend werk geregeld kon worden. Het oordeel van de Bedrijfsarts is uiteindelijk bepalend of er sprake is van een ongeval met verzuim. |
| Jaarlijkse compensatie ratio | Het jaarsalaris van de hoogste betaalde functionaris (inclusief vakantiegeld, 13e maand en targetuitkering) gedeeld door de mediaan van alle medewerkers (inclusief vakantiegeld en 13e maand) |
| Gasverbruik | Het gasverbruik van het kantoorpand van GasTerra aan de Stationsweg in Groningen conform de eindafrekening van de energieleverancier. |
| Elektriciteit | Het elektriciteitsverbruik van het kantoorpand van GasTerra aan de Stationsweg in Groningen conform de eindafrekening van de energieleverancier. |
| Waterverbruik | Het waterverbruik van het kantoorpand van GasTerra aan de Stationsweg in Groningen conform de eindafrekening van het waterbedrijf. |
| Papierverbruik | Het papierverbruik conform de tellerstanden van de leverancier van de kopieerapparaten. |
| CO2-compensatie | Verkleining van de voetafdruk in tonnen CO2 door te investeren in programma’s die een bijdrage leveren aan het verminderen van CO2-emissies. |
Feiten en cijfers
Personeelsontwikkelingen
Ultimo 2021 waren er 117 medewerkers (109,7 Fte) in dienst bij GasTerra. In 2022 hebben elf medewerkers (9,4%) de organisatie verlaten en zijn twee nieuwe medewerkers (1,7%) ingestroomd waardoor per 31 december 2022 108 (101,0 Fte) medewerkers in dienst waren bij GasTerra. Het medewerkersbestand bestaat uit 75 mannen en 33 vrouwen. Daarvan is één medewerker (man) jonger dan 30 jaar. 46 mannen en 17 vrouwen zijn 30-50 jaar en 28 mannen en 16 vrouwen zijn ouder dan 50 jaar. De in 2022 vertrokken medewerkers waren allen man (negen in de leeftijdscategorie 30-50 jaar en twee >50 jaar). De ingestroomde medewerkers zijn een man en een vrouw in de leeftijdscategorie 30-50 jaar).
Naast de eigen medewerkers huurt GasTerra ook externe medewerkers in. Deze medewerkers zijn met name werkzaam op de ICT-afdeling en de facilitaire afdeling. Het gaat in totaal om 53 medewerkers.
GasTerra heeft een eigen cao en een groot deel van het personeel is lid van de bedrijfsvakbond VPG2. GasTerra is samen met N.V. Nederlandse Gasunie aangesloten bij de Stichting Pensioenfonds Gasunie. De medewerkers van GasTerra hebben een pensioenregeling die hier is ondergebracht. Een toelichting op deze regeling is opgenomen in de jaarrekening.
FTE
Ziekteverzuim
Aantal medewerkers
Man/vrouw verdeling
| 2022 | 2021 | |
|---|---|---|
| Fte (ultimo jaar) | 101,0 | 109,70 |
| Aantal eigen medewerkers (ultimo jaar) | 108 (75 mannen, 33 vrouwen) |
117 (85 mannen, 32 vrouwen) |
| Arbeidscontract bepaalde tijd (ultimo jaar) | 5 | 4 |
| Arbeidscontract onbepaalde tijd (ultimo jaar) | 103 | 113 |
| Medewerkers onder cao (ultimo jaar) | 92 | 102 |
| Participatiewet (ultimo jaar) | 1 | 1 |
| Detacheringen (ultimo jaar) | 0 | 0 |
| Stagiaires (ultimo jaar) | 2 | 0 |
| Organisatiegraad | >80% | >70% |
| Uitstroom | 11 | 17 |
| Instroom | 2 | 5 |
| Jaarlijkse compensatie ratio | 3,97 | N.v.t. |
| Ziekteverzuim | 2,98 | 1,89 |
| Gemiddelde verzuimfrequentie | 0,99 | 0,56 |
| Ongevallen met verzuim | 0 | 0 |
GasTerra's voetafdruk
GasTerra heeft door de aard van zijn activiteiten een beperkte voetafdruk. Waar mogelijk proberen we die nog verder te minimaliseren om de belasting op het milieu ten gevolge van onze bedrijfsvoering zo laag mogelijk te houden.
Ons kantoorpand is gevestigd in de binnenstad van Groningen. Het gebouw, dat uit de jaren tachtig dateert, is volledig gerenoveerd en gemoderniseerd en heeft door de installatie van onder meer zonnepanelen, driedubbel glas, warmte-koude-opslag en led-schermen het hoge energielabel A+ heeft gekregen. Door continue registratie van de energiestromen en het energiegebruik van het pand hebben we een goed inzicht in de energiehuishouding, waardoor we hier efficiënter mee om kunnen gaan. We stimuleren onze medewerkers om voor woon-werk-verkeer gebruik te maken van het openbaar vervoer of de fiets. Het aantal parkeerplaatsen bij ons kantoor is beperkt. Drie daarvan zijn voorzien van een oplaadpunt voor elektrische auto’s. Ook voor zakelijke reizen wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van het openbaar vervoer of van de bedrijfsauto die op groen gas rijdt.
De CO2-uitstoot van het kantoor, de vliegreizen en de leaseauto’s compenseren we door ‘carbon credits’ van de Climate Neutral Group (CNG) te kopen. Hiermee kan deze organisatie investeren in klimaatprojecten in landen waar dit een positief effect heeft op de lokale economie, werkgelegenheid, inkomen, milieu en het klimaat. In 2021 heeft GasTerra 189 ton CO2-equivalenten gecompenseerd en bijgedragen aan de investering in de lokale productie, distributie en verkoop van efficiënte cookstoves om deze breed toegankelijk te maken voor huishoudens in Afrika (2020: 174 ton).
Nadat het thuiswerkadvies in verband met de Coronapandemie werd opgeheven hebben veel medewerkers ervoor gekozen in een hybride vorm te gaan werken. Dit heeft tot gevolg dat de bezetting op kantoor soms laag is.
Deze hybride vorm van werken heeft effect op GasTerra’s voetafdruk voor wat betreft het aantal dienst- en vliegreizen en waterverbruik, maar in mindere mate op ons energiegebruik. Dit komt doordat voor de verwarming en koeling van het pand gebruik wordt gemaakt van een techniek waarbij de in het gebouw voor verwarming of koeling gebruikte energie in de grond wordt opgeslagen in waterhoudende lagen. Deze worden in de zomer gebruikt om het kantoor te koelen en in de winter om het te verwarmen. Dit zogenaamde warmtekoudeopslag (WKO-) systeem vereist dat de temperatuur in het gebouw op een bepaald minimumniveau wordt gehouden, omdat anders onbalans ontstaat in de bron. Er is dan sprake van onvoldoende warm of koud water om opgepompt te worden. In dat geval zouden de aanwezige gasketels ingezet moeten worden, waardoor het energieverbruik zou toenemen.
Standaarden en normen
Klantgericht, resultaatgericht en verbetergericht zijn de drie kernwaarden van GasTerra. Het zijn deze begrippen die onze medewerkers als uitgangspunt nemen voor hun handelen. Daarbij wordt gewerkt conform een gedragscode, waarin integriteit en respect de leidraad vormen. Nieuwe medewerkers van GasTerra conformeren zich formeel aan de gedragscode aan het begin van hun dienstverband. Ook wordt de gedragscode regelmatig binnen de organisatie onder de aandacht gebracht. GasTerra heeft procedures geïmplementeerd en specifieke instructies voor medewerkers opgesteld om aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming te voldoen.
Een interne auditor licht op gezette tijden de afdelingen door om na te gaan of ze zich aan alle procedures en regels houden. De resultaten van de audits worden met de directie en de accountant doorgesproken, alsmede met de Audit Commissie. Indien gewenst of nodig worden gedragsregels en -procedures aangepast of aangevuld. In 2022 zijn geen overtredingen van de gedragscode en/of aanvullende procedures gemeld.
GasTerra heeft twee vertrouwenspersonen aangesteld van wie één voor ongewenste intimiteiten. Daarnaast is er een klachtenprocedure en een klokkenluidersregeling. Wanneer medewerkers bezwaren of klachten hebben of misstanden constateren waarvoor de oplossing niet kan worden gevonden bij collega's en leidinggevenden, kunnen ze hier gebruik van maken. In 2022 zijn geen misstanden of gevallen van discriminatie gemeld, heeft niemand een klacht ingediend bij de klachtencommissie en is geen gebruik gemaakt van de klokkenluidersregeling.
Lidmaatschappen
We zijn actief binnen verschillende samenwerkingsverbanden. We beogen daarmee onder andere kennis uit te wisselen, innovatieve gastoepassingen te helpen ontwikkelen, de voordelen uit te dragen van gasinzet in de transitie naar een duurzame energievoorziening en regulering te verbeteren. GasTerra is lid van de volgende organisaties en verenigingen:
Daarnaast neemt GasTerra deel aan activiteiten en initiatieven van regionale, lokale of functiegerelateerde verenigingen.