Ontwikkelingen
Als consequentie van de afbouw van onze activiteiten neemt ook het aantal en de intensiteit van contacten met klanten, leveranciers en andere stakeholders sterk en snel af. GasTerra zal vanaf 2024 niet meer leveren aan Energie Distributie Bedrijven en industrieën in Nederland en heeft enkel nog een aantal lange termijn contracten.
Algemeen
Met het wegvallen van Russisch aanbod van aardgas is Europa voor een groot deel afhankelijk van LNG-leveringen geworden. Het belang van gasopslag wordt breed erkend en vanuit Europa wordt gestuurd op minimale vulgraden per lidstaat. De stikstofinstallatie van Gasunie te Zuidbroek, die tot doel heeft om geïmporteerd hoogcalorisch gas om te zetten naar Groningen-kwaliteit, is in 2023 in gebruik genomen. In 2023 zijn de gasprijzen in Europa sterk gedaald ten opzichte van 2022, maar liggen nog steeds op een relatief hoog niveau.
Gasjaar 2022-2023
Gasjaar 2022-2023 was het laatste jaar dat er structureel Groningen gas werd geproduceerd. Er werd in dit gasjaar 2,4 miljard kubieke meter Groningen gas geproduceerd (4,5 miljard kubieke meter in 2021/2022).
Gasjaar 2023-2024 en sluiting Groningenveld
In dit nu lopende gasjaar 2023-2024 staat de geplande Groningen-productie op nul. De staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat heeft in het Vaststellingsbesluit van 22 september 2023 [1] voor dit jaar aangegeven, dat alleen in uitzonderlijke situaties een beperkt beroep op het Groningenveld mag worden gedaan.
Parlementaire enquête aardgaswinning Groningen
Op 24 februari 2023 is het eindrapport van de Parlementaire Enquêtecommisie Aardgaswinning Groningen (PEAG) gepubliceerd. Het rapport bevat een uitgebreide feitelijke reconstructie en analyse van de gaswinning in Groningen. Deze mondt uit in een aantal conclusies en aanbevelingen. De PEAG constateert dat Nederland een ereschuld heeft aan de Groningers en de aanbevelingen zijn erop gericht deze in te lossen. De aanbevelingen richten zich op de schadeafhandeling, de versterking en toekomstperspectief voor de regio. Andere aanbevelingen hebben betrekking op het functioneren van toezichthouders, departementen en de Tweede Kamer en op de de inrichting van toekomstige publiek-private samenwerkingen. Ook doet de commissie enkele aanbevelingen hoe in Nederland beter kan worden omgegaan met de ondergrond. Ten slotte roept de commissie op dat betrokkenen in dialoog met de Groningers uitwerken hoe de ereschuld kan worden ingelost. Vanwege de beëindiging van de gaswinning in Groningen, wordt GasTerra in de komende jaren verder afgebouwd en zal dit proces eind 2026 zijn afgerond.
Bergingen gevuld
In de aanloop naar gasjaar 2023-2024 (startend op 1 oktober 2023) zijn in geheel Europa de gasopslagen gevuld tot het niveau dat door de Europese Commissie werd geëist.
Regulering
Regulering op nationaal en Europees niveau heeft impact op de bedrijfsvoering van GasTerra. Op GasTerra zijn de Regulation in Energy Markets Integrity and Transparency (REMIT) en de Market Abuse Regulation (MAR) van toepassing. In deze verordeningen is een verbod op handel met voorkennis en marktmanipulatie opgenomen.
Ook valt GasTerra onder de herziene richtlijn Markets in Financial Instruments Directive (MiFID II), dat de handel in financiële instrumenten (grondstoffenderivaten) reguleert. Partijen die voor eigen rekening handelen in deze financiële instrumenten zijn onder MiFID II in beginsel vergunningplichtig, tenzij zij voldoen aan de nevenactiviteitenvrijstelling. GasTerra monitort of zij aan de voorwaarden van de nevenactiviteitenvrijstelling blijft voldoen.
Tevens is de Energy Market Infrastructure Regulation (EMIR) van toepassing op GasTerra. EMIR beoogt het systeemrisico in de financiële markten te verminderen. Onder EMIR dient GasTerra bepaalde OTC-derivaten te rapporteren en wordt gemonitord of bepaalde drempelwaarden overschreden worden, aangezien er dan specifieke clearingverplichtingen gaan gelden.
In dialoog met onze omgeving
Met de afbouw van onze organisatie neemt de impact van GasTerra op de omgeving af, alsook onze mogelijkheden om te reageren of in te spelen op de opvattingen van onze stakeholders. Met ingang van 2024 zullen we niet meer leveren aan Energie Distributie Bedrijven en aan de industrie. De dialoog met onze stakeholders is daarom minder uitgebreid uitgevoerd dan eerdere jaren en zal in de laatste jaren van ons bestaan verder vereenvoudigen.
Stakeholdergroepen
Onze relaties zijn dit jaar primair benaderd om te inventariseren of men, onze afbouw in aanmerking nemende, grote wijzigingen ziet ten opzichte van de inzichten en prioriteiten uit 2022. Naast de reguliere gesprekken die we met onze stakeholders hebben, voeren we jaarlijks een stakeholderdialoog uit. Het ene jaar is dit een uitgebreide stakeholderdialoog, het andere jaar een lichte versie, waarbij we kijken in hoeverre er ontwikkelingen zijn waardoor een update op bepaalde punten wenselijk is. In 2023 is de stakeholderdialoog in lichte vorm uitgevoerd. Eerst zijn alle relevante stakeholders in kaart gebracht. Vervolgens zijn in overleg met de relevante relatiemangers,die het hele jaar door in contact staan met de stakeholders en dus een goed beeld hebben van eventuele wijzigingen in belangen, vragenlijsten uitgestuurd. Hiermee kon worden bepaald of de uitkomsten van het onderzoek in 2022 nog steeds representatief zijn en of men nu een ander belang zou toekennen aan onderwerpen.
De inzichten van onze stakeholders zijn besproken met de directie, waarna de gemeenschappelijke materiële thema’s zijn vastgesteld. Uit onze materialiteitsanalyse is gebleken is dat de prioriteiten qua volgorde nog vergelijkbaar zijn met 2022, maar evident is dat het belang van diverse onderwerpen langzaam afneemt. Het nakomen van contractuele verplichtingen, onze economische prestatie, de rol van GasTerra in de gasmarkt en duurzame inzetbaarheid blijven de belangrijkste onderwerpen voor zowel onze stakeholders als voor GasTerra. In de vijf doelen waarin GasTerra’s missie en visie is uitgewerkt zijn ook deze vastgestelde stakeholderbelangen verwerkt.Tijdens de verdere afbouw blijven we aan deze aspecten aandacht besteden, maar we gaan hierop, vanwege de focus op onze afbouw, geen specifieke doelstellingen meer formuleren.
